|
|
|
|
 |
| Θυμάστε; |  | |
|
|
|
|
|
|
Το Καστρί
Το Καστρί βρισκόταν στο κάτω μέρος του συνοικισμού "Κάτω Κάμπος", σε τοποθεσία που
έχει το σχήμα χερσονήσου ανάμεσα σε δύο μικρά ποτάμια-χειμάρρους: τη "Γκούρα" ανατολικά
και το "Ρέμα του Μοναστηριού" δυτικά, που συνδέεται με τον κύριο κορμό του χωριού
με στενό ισθμό, πλάτους 10 – 15 μέτρων.
Χτίστηκε αρχικά επί εποχής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και αργότερα περί τα μέσα του
2ου αιώνα π.Χ. οι Ρωμαίοι, που είχαν κατακτήσει την Ελλάδα, το οχύρωσαν καλύτερα
και έχτισαν και άλλα κάστρα σ’ όλες τις διαβάσεις και τα επίκαιρα σημεία, ώστε σε
περίπτωση εμφάνισης εχθρού, το καθένα απ’ αυτά να επικοινωνεί με τα γειτονικά του
με συνθηματικά σημεία (αναμμένα δαυλιά κ.ά). Π.χ το Καστρί της Χώσεψης έδινε σήματα
στα καστριά της Μπούγας (σημερινής Ανεμoρράχης) «Κοτέζιλη» και «Κοφτερή», τα οποία
φαίνονταν απ’ αυτό. Η «Κοφτερή» ειδοποιούσε την «Τσούκα» του Βουργαρελίου κ.ο.κ.
Το Καστρί μετά τους Ρωμαίους περιήλθε στους Βυζαντινούς. Τότε χτίστηκαν και οι δύο
εκκλησίες του: ο Άγιος Δημήτριος, που ήταν στη βόρεια είσοδο και η Αγία Παρασκευή
στη νότια έξοδο. Ο Άγιος Δημήτριος γκρεμίστηκε με αρκετό έδαφος προς τη Γκούρα,
ενώ η Αγία Παρασκευή σώζεται και σήμερα, ανακαινισμένη.
Στο χώρο του Καστριού παρατηρούνται ίχνη θεμελίων αρχαίου φρουρίου, το οποίο περιέκλειε
όλη την επίπεδο έκταση της χερσονήσου, που έχει μήκος 600 μ. και πλάτος 100 – 150
μ. Βρέθηκαν ακόμη τεμάχια πήλινων σκευών, βέλη και νομίσματα του Φιλίππου και του
Μεγάλου Αλεξάνδρου, τα οποία δε σώζονται και ίσως πουλήθηκαν σε χρυσοχόους για την
παρασκευή κοσμημάτων. Παλιότερα, κατά την καλλιέργεια των αγρών, βρέθηκαν στο χώρο
που ήταν το νεκροταφείο της φρουράς τάφοι και επιτάφιες πλάκες, εκ των οποίων πολλές,
λόγω άγνοιας, χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τοίχων. Δεν είναι γνωστό αν αυτές
έφεραν επιγραφές.
Μία όμως επιτύμβια πλάκα, που λόγω του μεγέθους της δεν κατέστη δυνατό να χρησιμοποιηθεί
στην τοιχοποιία, διασώθηκε και φυλάσσεται σήμερα στις αποθήκες του Μουσείου Άρτας.
Είναι απόλυτα συμμετρική, με κανονικές και καλλιτεχνικές γλυφές, κατασκευασμένη
από κοινό σχιστόλιθο, χρώματος σκούρου γκρι και έχει σχήμα ορθογωνίου που καταλήγει
σε τριγωνικό αέτωμα, το οποίο ορίζεται από ανάγλυφες διπλές κορνίζες και έχει στη
μέση ανάγλυφο δίσκο. Κάτω από τη βάση του διακρίνονται οι συνήθεις οδοντωτές γλυφές
των αετωμάτων. Το ορθογώνιο τμήμα με μήκος 1,75 μ., πλάτος 0,80 μ. και πάχος 0,10
μ. έχει διάζωμα που χωρίζεται με ανάγλυφα πλαίσια, στα οποία υπάρχουν δύο εξάκτινοι
αστερίσκοι ανάγλυφοι (είδος ανθεμίων) και στα άκρα αιχμές δοράτων. Κάτω από το διάζωμα
διακρίνονται τέσσερις ζώνες, από τις οποίες η πρώτη είναι κενή και στις υπόλοιπες
τρεις σώζεται ευκρινέστατη και με κεφαλαία καλλιτεχνικά γράμματα η εξής επιγραφή:
Ο ΡΑΙΚΙΔΑΣ ΑΡΧΙΑ
ΤΗ ΕΡΤΙΑ ΑΡΧΙΑ
ΠΟΠΛΙΟΣ
ΒΟΒΡΙΟΣ ΑΡΧΙΑΣ
Είναι προφανές ότι η επιγραφή είναι των ρωμαϊκών χρόνων και μάλιστα μεταξύ της εποχής
που οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Ήπειρο, περί τα μέσα του 2ου αιώνος π.Χ. και εγκατέστησαν
ρωμαϊκές φρουρές σε διάφορα επίκαιρα σημεία και του 1ου μ.Χ. αιώνα που η ρωμαϊκή
κυριαρχία εδραιώθηκε και πιθανόν σε τέτοια απόκεντρα ορεινά μέρη να μην ήταν απαραίτητη
η ύπαρξη φρουράς.
Η πλάκα σκέπαζε οικογενειακό τάφο Ρωμαίων και περιέκλειε τα οστά της Ερτίας, συζύγου
του Ραικίδα Αρχία (η λέξη Αρχία θεωρείται ως πτώση γενική) ο οποίος ήταν πιθανόν
αξιωματικός, αρχηγός της φρουράς του Καστριού. Τα ονόματα Πόπλιος και Βόβριος Αρχίας
είναι των παιδιών της Ερτίας.
Αν γίνουν ανασκαφές στο χώρο αυτό, πιθανόν να ανακαλυφθούν και άλλα γραπτά μνημεία,
λείψανα αγγείων, νομίσματα και λοιπά τεκμήρια των τότε χρόνων.
Βιβλιογραφία
-
Τόσκας Νικόλαος: Xώσεψις – Συμβολή εις την Λαογραφία μας, Αθήνα, 1964.
-
Παπαδημητρίου Γεώργιος: «Επιτύμβιος πλαξ «Καστρίου» Χώσεψης», Περιοδικό «Τζουμερκιώτικα
και Αρτινά Νέα», Τεύχος 3, Ιανουάριος 1933.
Ευχαριστούμε θερμά το Χρήστο Μ. Καραλή που μας παραχώρησε το υλικό για τη συγγραφή
του κειμένου.
|
 |
|